Affective Identities / Parijs 13-11 / Chamayou etc

'n Mooie lezing van Marie Beauchamps woensdag over denaturalisatie en 'Affective Identities.' Ik was met name gegrepen door haar opmerking dat elke discussie over denaturalisatie 'geschraagd' wordt door een laag van affecten, of van affectief beladen beelden, scenario's, figuren die de juridisch-politieke constructies haar 'diepte' geven: in de jaren tien klusterde zich dat samen rond het figuur van de spion, in de jaren 30-50 de jood, kosmopoliet en communist en nu is het dus de terrorist. (Ik dacht: elk 'figuur' hoort bij een genre, een reeks van plotjes, conventionele verhaallijnen  - en (daarmee) bij een genre-specifieke 'chronotoop' - een imaginaire ruimte waarin het figuur kan handelen, en en (dus) gevaarlijk voor ons kan zijn, maar ook waardoor een fantasie mogelijk wordt waarin we ons van deze 'giftige' figuren kunnen bevrijden).

Marie's lezing sloot goed aan bij de discussie die we in onze groep hadden n.a.v. Chamayou's boek over Drones. Hij stelt ook dat er in de 'asymmetrische oorlogsvoering' een asymmetrie op het gebied van affect is. Aan de ene kant de drone: algoritmisch aangedreven, bediend door een complexe combinatie van wetware, software & technologie - maar vanaf een veilige basis (Sierra Nevada). Het 'lichaam' van de strijder is maximaal verwijderd van het wapen. Aan de andere kant: de low-tech zelfmoordterrorist wiens lichaam een bom is. Chamayou wijst erop dat deze asymmetrie ook een asymmetrie is op het 'imaginaire' vlak: aan de ene kant: de lafheid van de drone (zo verwoordt Chamayou het, maar je kan ook zeggen - depersonalisatie, code, symbolische systemen waarin 'wetten' en gedragscodes en protocols 'ingeschreven' staan) en aan de andere kant: heroïek, zichtbaarheid, nagedachtenis, strijd, offer, duel - kortom het hele scala van affecten dat Lacan tot het imaginaire rekent.

Ook net herlezen: oud stuk van Zizek in the Guardian hier, waar hij stelt dat met de 'technocratisering' van politiek, het debat op een puur affectieve manier gevoerd wordt. Hij wijst met name op de manipulatie van angst (wat zich inderdaad als een lopend vuur kan verspreiden), maar het gaat natuurlijk ook om andere affecten zoals 'razernij' en 'verontwaardiging' etc.

Als ik  Silvan Tomkins goed heb begrepen (en mijn kennis over zijn werk komt alleen van een lezing van Sedgwick die ik ooit heb gehoord in Leiden), dan is er een verschil tussen emoties die een individu voelt en affecten die a.h.w. 'reizen' tussen personen, omdat ze in essentie 'intersubjectief' zijn. Hij noemt, dacht ik, schaamte - maar ik denk dat verontwaardiging, razernij, etc er ook toe behoren. (Volgens mij valt dit allemaal binnen het domein van het imaginaire, spiegelende etc. Razernij is tenslotte een narcistische woede). Deze affecten kunnen (i.t.t. de emoties) makkelijk viraal gaan. Het zijn tweet-genieke affecten. Ze staan aan de basis van wat Galloway de furies noemt.

En zo houdt elke mediasfeer zijn eigen affecten en vormen van geweld instant: aan onze kant: televisie, stille tochten, precisiebombardementen, een aan de andere kant: tweets, facebooks, razernij, martelaarschap...

Drones, Parijs, Jihadi John, etc

Overmorgen komen we bij elkaar om o.a. Chamayou's Drone Theory te bespreken. Chamayou wijst er ook op dat het 'theater' van de oorlog zo enorm veranderd is met de Drones. Het oude oorlogsmodel (wat een gevecht als duel wil begrijpen) kan echt de deur uit. Zoals we de afgelopen dagen zagen: de 'theaters of war' zijn 'tele-theaters of war' geworden: Vanuit Nevada worden raketten bestuurd die in Irak Jihadi John (bekend van TV) doden, en uit wraak daarom worden in Parijs aanslagen gepleegd. De oorlog wordt uitgevochten in een theater dat zich niet meer op een blek bevindt, maar televisueel / teletechnologisch van aard is...

Ook gezien: een recensie in The Guardian (hier) over drones-film "Eye in the Sky."

Hier een opiniestuk, ook uit de Guardian, waarin de drone strike van Reyaad Khan vergeleken wordt met de historische rechtszaak van "Lord Haw-haw" - voor de Nazi werkende Britse radiopersoonlijkheid. Haw-Haws (zijn echte naam is William Joyce) is de laatste Brit die gedood wordt wegens hoogverraad. Khan (en Jihadi John) worden (natuurlijk) voor dezelfde reden per Drone geëxecuteerd. En wat me boeit is niet zozeer de link tussen doodstraf, het gebrek aan rechtszaak en de beschuldiging van hoogverraad (de logica daarvan ligt voor de hand: de hoogverrader plaatst zich buiten de rechtsorde, verliest bescherming en kan gedood worden), maar het feit dat beide gevallen uiteindelijk niet om 'verraad' lijkt te draaien maar om 'mediapersoonlijkheden': verraad-via-de-radio (Haw-haw) of online (in de ISIS spotjes van Khan). Dit wekt de suggestie dat deze vorm van geweld nodig is omdat de rechtsorde zichzelf opnieuw moet poneren t.o.v. een alternatieve pseudo-juridische ruimte - die van de media - die van buiten de landsgrenzen doordringt tot de natie en zich als een autonoom, concurrerend pseudo-juridisch instituut wil poneren….

Vrijdag stond ook deze cartoon in de Guardian.